Dziecko nie lubi sprzątać – jak zachęcić je do porządków?
Klocki na podłodze, kredki pod stołem, książeczki porozrzucane po całym pokoju, a gdzieś pomiędzy nimi zagubiona skarpetka, miś i samochodzik. Brzmi znajomo?
Dla wielu rodziców sprzątanie pokoju dziecka potrafi być codziennym wyzwaniem. „Posprzątaj zabawki” – prosimy. „Za chwilę” – odpowiada dziecko. Po kilku minutach nadal nic się nie zmienia. Za to lista argumentów przeciwko sprzątaniu robi się coraz dłuższa.
Czy dziecko naprawdę jest niechętne do porządków? A może po prostu sprzątanie jest dla niego nudne, trudne albo… zupełnie niezrozumiałe?
Świetnym punktem wyjścia do rozmowy o porządku może być książka Eweliny Kaczmarek „Nieporządek świnki Malinki. Baranek Tulinek” – zabawna historia, która pokazuje dziecku, że bałagan może być źródłem wielu zabawnych, ale też kłopotliwych sytuacji.
Dlaczego dzieci nie lubią sprzątać?
Z perspektywy dorosłego sprawa wydaje się prosta: zabawki leżą na podłodze, więc trzeba je podnieść i odłożyć na miejsce.
Dla dziecka sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej.
Przedszkolak nie zawsze potrafi jeszcze samodzielnie zaplanować sprzątania. Polecenie „posprzątaj pokój” jest dla niego bardzo ogólne. Od czego zacząć? Co zrobić z klockami? Gdzie odłożyć książki? Co zrobić z zabawkami, które nie mają swojego miejsca?
Do tego dochodzi jeszcze jedna bardzo ważna kwestia: dziecko często po prostu świetnie się bawi i nie chce przerywać zabawy.
Trudno oczekiwać, że maluch z entuzjazmem porzuci budowanie ogromnego zamku z klocków tylko dlatego, że właśnie nadszedł czas na porządki.
Dlatego zamiast traktować niechęć do sprzątania jak złośliwość, warto potraktować ją jako okazję do nauki.
Świnka Malinka i wielki problem z porządkiem
Właśnie tutaj świetnie sprawdza się książka „Nieporządek świnki Malinki. Baranek Tulinek” autorstwa Eweliny Kaczmarek.
Główną bohaterką jest świnka Malinka, której stosunek do porządku zdecydowanie pozostawia wiele do życzenia. Jej historia pokazuje dziecku, że bałagan nie zawsze jest tylko niewinnym rozrzuceniem kilku zabawek.
Kiedy rzeczy zaczynają być wszędzie, łatwo coś zgubić, trudno znaleźć potrzebny przedmiot, a zwykła codzienna czynność może zamienić się w małą katastrofę.
I właśnie humor jest jednym z dużych atutów tej historii.
Zamiast wykładu o tym, że „należy sprzątać, bo tak trzeba”, dziecko dostaje zabawną opowieść, w której nieporządek prowadzi do sytuacji, które można wspólnie komentować, śmiać się z nich i – przy okazji – zastanowić się, czy podobny bałagan zdarza się czasem w naszym domu.
To dużo bardziej naturalny sposób rozmowy z dzieckiem.
Nie mów: „Musisz sprzątać”. Zapytaj: „Jak myślisz, co się stało?”
Książki dla dzieci mogą być świetnym początkiem rozmowy.
Po przeczytaniu historii świnki Malinki warto zapytać:
„Jak myślisz, dlaczego Malinka miała taki bałagan?”
Albo:
„Co mogłoby się wydarzyć, gdybyśmy nigdy nie odkładali rzeczy na miejsce?”
Można też zapytać:
„Czy Tobie kiedyś zdarzyło się czegoś długo szukać?”
Takie pytania nie brzmią jak pouczenie. Dają dziecku możliwość samodzielnego wyciągnięcia wniosków.
A kiedy dziecko samo zauważy, że porządek może ułatwiać życie, łatwiej będzie mu zaakceptować codzienne sprzątanie.
Jak zachęcić dziecko do sprzątania?
- Nie zaczynaj od „posprzątaj cały pokój”
Dla małego dziecka to ogromne zadanie.
Zamiast tego podziel sprzątanie na małe etapy.
Na przykład:
„Najpierw zbierzemy klocki.”
Potem:
„Teraz książeczki.”
A na końcu:
„Na koniec znajdziemy wszystkie samochodziki.”
Dziecko łatwiej zrozumie konkretne zadanie i szybciej zobaczy efekt swojej pracy.
- Zamień sprzątanie w zabawę
Dzieci zdecydowanie chętniej wykonują zadania, które przypominają zabawę.
Możecie urządzić wyścig:
„Ciekawe, czy wszystkie klocki zdążą wrócić do pudełka, zanim zadzwoni minutnik!”
Albo zabawę w poszukiwaczy:
„Znajdźmy wszystkie czerwone zabawki!”
Można też udawać, że zabawki są zmęczone po całym dniu i trzeba je odprowadzić do ich domków.
Bo przecież pudełko na klocki może być zamkiem, półka – domkiem dla książek, a kosz – garażem.
Dziecięca wyobraźnia potrafi zrobić ze sprzątania całkiem niezłą przygodę.
- Każda rzecz powinna mieć swoje miejsce
Jeżeli dziecko ma sprzątać, musi wiedzieć gdzie ma odkładać rzeczy.
Warto więc stworzyć prosty system:
- klocki – do jednego pudełka,
- samochodziki – do drugiego,
- książki – na półkę,
- pluszaki – do kosza lub na wyznaczone miejsce.
Nie musi być idealnie. System ma być przede wszystkim prosty i zrozumiały dla dziecka.
- Sprzątajcie razem
Małe dziecko nie musi od razu samodzielnie wykonywać wszystkich obowiązków.
Można powiedzieć:
„Ty zbierasz klocki, a ja odkładam książki.”
Albo:
„Zobaczymy, kto szybciej znajdzie wszystkie puzzle.”
Wspólne sprzątanie nie tylko pomaga uporządkować pokój. Jest też okazją do pokazania dziecku, jak wykonywać tę czynność.
- Doceniaj wysiłek, a nie perfekcyjny efekt
Jeżeli dziecko samo schowało część zabawek, warto to zauważyć.
„Widzę, że wszystkie klocki są już w pudełku. Świetnie sobie z tym poradziłeś!”
Nie chodzi o to, żeby pokój wyglądał jak katalog wnętrz.
Chodzi o to, żeby dziecko stopniowo uczyło się odpowiedzialności za swoje rzeczy.
A może bałagan czasami jest potrzebny?
Warto też pamiętać, że zabawa często oznacza bałagan.
Dziecko budujące bazę z koców, układające ogromną konstrukcję z klocków czy tworzące pracę plastyczną niekoniecznie robi coś niewłaściwego tylko dlatego, że po jego zabawie pokój wygląda jak po przejściu małego tornada.
Twórcza zabawa może wymagać przestrzeni.
Dlatego zamiast oczekiwać idealnego porządku przez cały dzień, można ustalić momenty, w których robimy szybkie porządki.
Na przykład:
„Bawimy się, ile chcemy, ale przed kolacją wszystkie zabawki wracają na swoje miejsca.”
Dzięki temu dziecko zaczyna rozumieć, że bałagan po zabawie jest czymś naturalnym, ale sprzątanie jest częścią kończenia zabawy.
„Nieporządek świnki Malinki” – książka, która pomaga rozmawiać o porządku
Historia świnki Malinki może być dla rodzica dobrym pretekstem do rozmowy o codziennych nawykach.
Co ważne, książeczka nie musi być traktowana jak instrukcja obsługi sprzątania.
Jej siłą jest właśnie zabawna historia i humor, dzięki którym temat porządku staje się dla dziecka bardziej przystępny.
Można przeczytać ją wieczorem, a następnego dnia podczas sprzątania wrócić do bohaterki:
„Pamiętasz, co przydarzyło się Malince przez ten cały nieporządek? Sprawdźmy, czy u nas wszystkie rzeczy mają swoje miejsce.”
W ten sposób książka przestaje być tylko historią do czytania. Staje się punktem wyjścia do codziennej rozmowy i nauki.
Nie chodzi o idealny porządek
Najważniejszym celem nie jest wychowanie dziecka, którego pokój zawsze wygląda perfekcyjnie.
Chodzi o coś znacznie bardziej praktycznego: nauczenie dziecka, że rzeczy mają swoje miejsce, a sprzątanie jest naturalną częścią codziennego życia.
Nie trzeba robić z tego wielkiego obowiązku ani codziennej walki.
Czasem wystarczy pudełko na klocki, kilka minut wspólnego sprzątania, zabawa w poszukiwaczy i… trochę poczucia humoru.
A jeśli po drodze przypomnimy sobie świnkę Malinkę i jej perypetie, być może sprzątanie stanie się trochę mniej nudne – i trochę bardziej zabawne.
Bo przecież nawet porządki można potraktować jak przygodę. A „Nieporządek świnki Malinki. Baranek Tulinek” Eweliny Kaczmarek świetnie pokazuje, że o ważnych sprawach z dzieckiem można rozmawiać bez moralizowania – za to z uśmiechem.
Książka "Nieporządek świnki Malinki" - Wydawnictwo Children Are Important
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google